اکوئیپویز یا بولدنون آندسیلنات یک استروئید آنابولیک تزریقی است که ابتدا برای استفاده دامپزشکی (بیشتر در اسبها) توسعه یافت. این ماده مشتق شده از تستوسترون است که با یک تغییر ساختاری، اثرات آنابولیک (عضلهساز) قوی و اثرات آندروژنیک (مردانهکننده) نسبتاً ملایمتری دارد. اکوئیپویز به دلیل اثر طولانیمدت و عوارض کمتر نسبت به استروئیدهای قویتر مانند ترنبولون، در میان بدنسازان محبوبیت پیدا کرده است. هرچند این ماده هرگز برای مصرف انسانی تأیید نشده و استفاده از آن در ورزش ممنوع است.
تعریف و مکانیسم عمل اکوئیپویز
ساختار شیمیایی و تاریخچه
بولدنون آندسیلنات با نام تجاری اکوئیپویز در دهه ۱۹۶۰ توسط شرکت Ciba ساخته شد. این ماده ابتدا برای استفاده انسانی تحت نام Parenabol معرفی شد، اما در اواخر دهه ۱۹۷۰ تولید آن برای انسان متوقف و فقط برای استفاده دامپزشکی (بیشتر در اسبها) ادامه یافت. شرکت Squibb این دارو را با نام تجاری Equipoise برای اسبها عرضه کرد و تا به امروز در دامپزشکی استفاده میشود.
بولدنون از نظر ساختاری تقریباً شبیه تستوسترون است با یک تفاوت کلیدی: یک پیوند دوگانه اضافی بین کربنهای ۱ و ۲ دارد که آن را به مادهای با نسبت آنابولیک به آندروژنیک بهتر تبدیل میکند. استر آندسیلنات یکی از طولانیترین استرهای موجود است که باعث نیمهعمر حدود ۱۴ روز میشود.
چگونه اکوئیپویز کار میکند؟
پس از تزریق، بولدنون آندسیلنات بهآرامی از محل تزریق آزاد شده و وارد جریان خون میشود. سپس با اتصال به گیرندههای آندروژن در عضلات، فرآیندهای زیر را فعال میکند:
- افزایش سنتز پروتئین: ساخت بیشتر پروتئین در عضلات که منجر به رشد بافت عضلانی میشود
- حفظ نیتروژن: نگهداری نیتروژن در عضلات که برای رشد و بازسازی ضروری است
- تحریک اریتروپویتین: افزایش تولید گلبولهای قرمز در کلیهها که حمل اکسیژن به عضلات را بهبود میبخشد
- افزایش اشتها: تحریک مراکز اشتها در مغز
- تبدیل کم به استروژن: حدود ۵۰٪ کمتر از تستوسترون به استروژن تبدیل میشود
بولدنون قدرت آنابولیک ۱۰۰ و قدرت آندروژنیک ۵۰ دارد (نسبت به تستوسترون که هر دو ۱۰۰ است). این نسبت بهتر باعث شده که عوارض آندروژنیک مانند ریزش مو و آکنه کمتر از تستوسترون باشد.
⚡ نکته مهم
اکوئیپویز هرگز توسط FDA برای استفاده انسانی تأیید نشده است. استفاده کنونی آن صرفاً دامپزشکی است و تمام مصارف انسانی آن غیرقانونی و بدون نظارت پزشکی است.
منابع: Wikipedia: Boldenone Undecylenate, DrugBank: Boldenone
مزایای عملکردی اکوئیپویز و کاربردها
کاربردهای دامپزشکی (قانونی)
اکوئیپویز در دامپزشکی برای موارد زیر استفاده میشود:
- بهبود وضعیت اسبهای ضعیف: کمک به افزایش وزن و بهبود وضعیت عمومی اسبهای دچار ضعف
- تحریک اشتها: برای اسبهایی که پس از بیماری یا فشار کاری اشتها ندارند
- بهبود کیفیت موی اسب: بهتر شدن ظاهر و کیفیت پوشش مو
- افزایش تولید گوشت در دام: در برخی کشورها برای افزایش رشد دام استفاده میشود (در اروپا ممنوع)
دوز استاندارد برای اسبها ۰.۵ میلیگرم به ازای هر پوند وزن بدن است که هر ۳ هفته تکرار میشود.
اثرات ادعاشده (استفاده غیرقانونی در انسان)
۱. رشد عضلانی تدریجی و پایدار: اکوئیپویز به دلیل اثر طولانیمدت، رشد عضلانی آهستهتر اما پایدارتری نسبت به استروئیدهای سریعتر ایجاد میکند. این رشد معمولاً خشک و بدون احتباس آب زیاد است.
۲. افزایش استقامت: با افزایش گلبولهای قرمز، حمل اکسیژن به عضلات بهبود یافته و استقامت قلبی-تنفسی افزایش مییابد.
۳. افزایش قدرت: اتصال به گیرندههای آندروژن باعث افزایش قدرت عضلانی میشود، هرچند کمتر از استروئیدهای قویتر مانند ترنبولون.
۴. تحریک اشتها: یکی از اثرات برجسته اکوئیپویز افزایش چشمگیر اشتها است که برای دورههای افزایش حجم مفید است.
۵. رگهای برجسته (Vascularity): به دلیل تبدیل کم به استروژن و احتباس آب کمتر، رگهای خونی برجستهتر میشوند.
۶. حفظ عضله در کات: در دورههای کاهش چربی، اکوئیپویز به حفظ توده عضلانی کمک میکند.
۷. عوارض آندروژنیک کمتر: نسبت به تستوسترون، آکنه، ریزش مو و رفتارهای پرخاشگرانه کمتری ایجاد میکند.
⚠️ هشدار مهم
با وجود مزایای ادعاشده، اکوئیپویز برای انسان تأیید نشده و هیچ مطالعه کنترلشدهای امنیت آن را برای استفاده غیرپزشکی تأیید نکرده است. استفاده غیرقانونی این ماده میتواند عوارض جدی داشته باشد.
منابع: Swolverine: Equipoise Complete Guide, Zoetis: Equipoise Veterinary Insert
عوارض جانبی اکوئیپویز و خطرات سلامتی
عوارض قلبی-عروقی
- افزایش فشار خون: بولدنون میتواند فشار خون را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد که خطر سکته قلبی و مغزی را بالا میبرد
- اختلال لیپیدی شدید: کاهش HDL (کلسترول خوب) و افزایش LDL (کلسترول بد) که خطر آترواسکلروز (سفت شدن شریانها) را افزایش میدهد
- افزایش گلبولهای قرمز بیش از حد: اگرچه افزایش متوسط مفید است، اما افزایش بیش از حد باعث غلیظ شدن خون و خطر لختهشدن میشود
- فشار روی قلب: استرس طولانیمدت روی سیستم قلبی-عروقی که میتواند به آسیب دائمی منجر شود
عوارض هورمونی و تولید مثلی
- سرکوب تولید تستوسترون طبیعی: مانند همه استروئیدها، اکوئیپویز تولید طبیعی تستوسترون بدن را متوقف میکند. این سرکوب میتواند هفتهها تا ماهها پس از قطع ادامه یابد
- کوچک شدن بیضهها (آتروفی): به دلیل عدم استفاده و تولید تستوسترون
- کاهش یا توقف تولید اسپرم: میتواند منجر به ناباروری موقت یا حتی دائمی شود
- اختلال عملکرد جنسی: کاهش میل جنسی و مشکلات نعوظ در حین و بعد از مصرف
- احتمال ژنیکوماستی: اگرچه اکوئیپویز کمتر از تستوسترون به استروژن تبدیل میشود، اما هنوز خطر بزرگ شدن پستان در مردان وجود دارد
سمیت کبدی و کلیوی
- سمیت کبدی کم اما موجود: اگرچه اکوئیپویز تزریقی است و مستقیماً کبدسمی نیست، اما استفاده طولانیمدت یا دوز بالا میتواند فشار روی کبد بیاورد
- افزایش آنزیمهای کبدی: در برخی افراد افزایش AST و ALT (نشانههای استرس کبدی) گزارش شده است
- استرس کلیوی: افزایش فشار خون و افزایش گلبولهای قرمز میتواند فشار زیادی روی کلیهها بیاورد
- آسیب بافتی: مطالعات حیوانی نشان داده که بولدنون میتواند به بافت کبد و کلیه آسیب برساند
عوارض روانی و رفتاری
- افزایش پرخاشگری: اگرچه کمتر از استروئیدهای قویتر، اما هنوز میتواند باعث رفتارهای پرخاشگرانه شود
- تغییرات خلقی: نوسانات احساسی و تغییرات ناگهانی خلق
- اضطراب: برخی کاربران اضطراب و نگرانی بیش از حد را گزارش میکنند
- افسردگی پس از قطع: بهویژه زمانی که سطح تستوسترون طبیعی هنوز بازنگشته است
عوارض پوستی و ظاهری
- آکنه: به دلیل فعالیت آندروژنیک، بهویژه روی پشت، سینه و شانهها
- پوست چرب: افزایش تولید چربی پوست
- ریزش مو: در افراد مستعد به طاسی ژنتیکی، بولدنون میتواند ریزش مو را تسریع کند
- رشد موهای بدن: افزایش رشد موهای ناخواسته
عوارض دیگر
- احتباس آب (خفیف): اگرچه کمتر از تستوسترون، اما هنوز ممکن است احتباس آب ایجاد کند
- افزایش هماتوکریت: درصد گلبولهای قرمز در خون بالا میرود که خون را غلیظتر میکند
- بزرگ شدن پروستات: در استفاده طولانیمدت
- ویریلیزاسیون شدید در زنان: صدای زمخت، رشد موهای صورت، تغییرات غیرقابلبرگشت - استفاده در زنان اکیداً توصیه نمیشود
- خطر سرطان: سازمان بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC) بولدنون را در کلاس 2A (احتمالاً سرطانزا برای انسان) طبقهبندی کرده است
⚠️ هشدار بحرانی
اگرچه اکوئیپویز نسبت به استروئیدهای قویتر مانند ترنبولون عوارض ملایمتری دارد، اما استفاده از آن هنوز خطرات جدی برای سلامت قلب، کبد، کلیه و سیستم هورمونی دارد. بسیاری از این آسیبها میتوانند طولانیمدت یا برگشتناپذیر باشند.
منابع: TeleTest: Equipoise Side Effects, NCBI: Reproductive Effects Study, NCBI: Hepatorenal Damage Study
دوز و نحوه مصرف اکوئیپویز (صرفاً آموزشی)
🚫 هشدار بحرانی
این اطلاعات صرفاً برای اهداف آموزشی و افزایش آگاهی عمومی ارائه شده است. مصرف خودسرانه اکوئیپویز بدون نظارت پزشکی غیرقانونی، خطرناک و میتواند عوارض جانبی جدی ایجاد کند. این ماده هرگز برای استفاده انسانی تأیید نشده است.
دوزهای دامپزشکی (قانونی)
دوز استاندارد اکوئیپویز برای اسبها ۰.۵ میلیگرم به ازای هر پوند وزن بدن بهصورت تزریق عضلانی است که هر ۳ هفته یکبار تکرار میشود. این تنها دوز قانونی و تأییدشده است.
دوزهای سوءمصرف (غیرقانونی) - صرفاً آموزشی
توجه: اکوئیپویز به دلیل نیمهعمر طولانی (۱۴ روز) برای چرخههای طولانی ۱۲-۱۶ هفتهای استفاده میشود. نتایج معمولاً بعد از ۴-۶ هفته شروع میشوند.
- مبتدیان (اکیداً توصیه نمیشود): ۲۰۰-۳۰۰ میلیگرم هفتگی برای ۱۲-۱۴ هفته
- کاربران با تجربه: ۴۰۰-۶۰۰ میلیگرم هفتگی برای ۱۲-۱۶ هفته
- کاربران پیشرفته: تا ۸۰۰ میلیگرم هفتگی (خطر عوارض بسیار بالا)
- فرکانس تزریق: ۱-۲ بار در هفته به دلیل نیمهعمر طولانی
نحوه تزریق: تزریق عضلانی عمیق (IM) در نقاطی مانند عضله گلوتئال (باسن)، عضله واستوس لترالیس (ران) یا دلتوئید (بازو). باید از سوزن و سرنگ استریل استفاده شود و محل تزریق را بهطور مداوم تغییر داد.
درمان پس از چرخه (PCT)
اهمیت PCT: اکوئیپویز تولید تستوسترون طبیعی را کاملاً سرکوب میکند. PCT برای بازگرداندن تولید هورمونهای طبیعی ضروری است.
زمانبندی: به دلیل نیمهعمر بسیار طولانی، PCT باید ۳-۴ هفته پس از آخرین تزریق شروع شود.
پروتکل استاندارد PCT:
- هفته ۱-۲: کلومیفن (Clomid) ۵۰ میلیگرم روزانه
- هفته ۳-۴: کلومیفن ۲۵ میلیگرم روزانه
- یا: تاموکسیفن (Nolvadex) ۴۰ میلیگرم برای ۲ هفته، سپس ۲۰ میلیگرم برای ۲ هفته
مکملهای کمکی: ویتامین D3، زینک، منیزیم و اشواگاندا میتوانند به بازیابی هورمونی کمک کنند.
⚠️ نکته مهم
بازیابی کامل تستوسترون پس از اکوئیپویز ممکن است ۳-۶ ماه طول بکشد حتی با بهترین PCT. در برخی موارد، تولید طبیعی هرگز به حالت اولیه برنمیگردد.
استکینگ اکوئیپویز (ترکیب با سایر مواد)
چرخههای رایج حجم (Bulking)
- اکوئیپویز + تستوسترون انانتات: ۴۰۰-۶۰۰ میلیگرم اکوئیپویز + ۵۰۰ میلیگرم تستوسترون هفتگی برای ۱۲-۱۶ هفته - محبوبترین استک
- اکوئیپویز + تست + دیانابول: برای کاربران پیشرفته - ریسک عوارض بالا
- اکوئیپویز + دکا دورابولین + تست: برای حجم زیاد - بسیار خطرناک
چرخههای کات (Cutting)
- اکوئیپویز + وینسترول: ۴۰۰ میلیگرم اکوئیپویز + ۵۰ میلیگرم وینسترول روزانه برای ۱۰-۱۲ هفته
- اکوئیپویز + تست + آناوار: برای کات خشک و حفظ عضله
- اکوئیپویز + پریموبولان + تست: استک ملایمتر برای کات
نکات حیاتی استکینگ
- تستوسترون پایه ضروری: همیشه حداقل دوز TRT تستوسترون (۱۰۰-۲۰۰ میلیگرم هفتگی) با اکوئیپویز استفاده کنید
- مدیریت استروژن: ممکن است به مهارکننده آروماتاز نیاز باشد
- نظارت پزشکی: آزمایش خون منظم برای بررسی کلسترول، فشار خون و عملکرد کبد ضروری است
- شروع آهسته: اکوئیپویز کند اثر است - نتایج را بعد از ۴-۶ هفته انتظار داشته باشید
⚡ هشدار
استکینگ چندگانه ریسک عوارض قلبی-عروقی، کبدی و هورمونی را بهصورت تصاعدی افزایش میدهد. هرچه مواد بیشتر، خطر بیشتر است.
مقایسه اکوئیپویز با سایر استروئیدها
اکوئیپویز در مقابل تستوسترون انانتات
- سرعت نتایج: تستوسترون سریعتر اثر میکند، اکوئیپویز آهستهتر
- احتباس آب: تستوسترون بیشتر آب نگه میدارد، اکوئیپویز رشد خشکتری دارد
- تبدیل به استروژن: تستوسترون ۱۰۰٪، اکوئیپویز ۵۰٪
- استفاده: هر دو طولانیاثر، اما اکوئیپویز ملایمتر است
اکوئیپویز در مقابل ترنبولون
- قدرت: ترنبولون بسیار قویتر (۵ برابر تستوسترون)، اکوئیپویز ملایمتر
- عوارض جانبی: ترنبولون عوارض شدید دارد، اکوئیپویز قابلتحملتر
- سرعت نتایج: ترنبولون سریع، اکوئیپویز کند
- استفاده: ترنبولون برای حرفهایها، اکوئیپویز برای کاربران با تجربه
اکوئیپویز در مقابل پریموبولان
- قدرت آنابولیک: اکوئیپویز قویتر از پریموبولان
- ایمنی: پریموبولان ایمنتر و عوارض کمتری دارد
- قیمت: پریموبولان گرانتر است
- استفاده: پریموبولان برای کات، اکوئیپویز برای هر دو بالک و کات
اکوئیپویز در مقابل آناوار
- نوع: آناوار خوراکی، اکوئیپویز تزریقی
- استفاده در زنان: آناوار مناسبتر، اکوئیپویز خطرناک
- مدت استفاده: آناوار کوتاهمدت (۶-۸ هفته)، اکوئیپویز طولانی (۱۲-۱۶ هفته)
- هدف: آناوار برای کات، اکوئیپویز برای بالک آهسته
وضعیت قانونی اکوئیپویز و تشخیص دوپینگ
طبقهبندی قانونی
- ایالات متحده: ماده کنترلشده جدول III - غیرقانونی بدون نسخه پزشکی
- کانادا و بریتانیا: ماده کنترلشده - نیاز به نسخه دامپزشکی
- استرالیا: ماده جدول ۴ - فقط برای استفاده دامپزشکی
- اتحادیه اروپا: استفاده در دام برای تولید گوشت ممنوع (ریسک سرطان)
- وضعیت انسانی: هیچ کشوری اکوئیپویز را برای استفاده انسانی تأیید نکرده است
مقررات دوپینگ WADA
- وضعیت ممنوع: S1. Anabolic Agents - ممنوع در همه زمانها
- زمان تشخیص: بولدنون و متابولیتهای آن تا ۴-۵ ماه (برخی منابع تا ۱۸ ماه) پس از آخرین استفاده قابل تشخیص هستند
- تستهای پیشرفته: از GC-MS و LC-MS/MS برای شناسایی استفاده میشود
- آزمایش ایزوتوپی: از GC/C/IRMS برای تشخیص بولدنون خارجی از تولید طبیعی بدن استفاده میشود
- آمار دوپینگ: در سال ۲۰۱۸، ۸۷ مورد مثبت برای بولدنون (۶٪ از کل موارد مثبت استروئیدی) گزارش شد
خطرات بازار سیاه
- محصولات تقلبی: بسیاری از محصولات حاوی مواد دیگر یا دوز نادرست هستند
- آلودگی: خطر عفونت، باکتری یا مواد خطرناک
- پیامدهای قانونی: جریمه و حبس برای خرید، فروش یا نگهداری
⚠️ نکته بسیار مهم
زمان تشخیص بسیار طولانی اکوئیپویز (۴-۵ ماه و گاهی بیشتر) آن را به یکی از خطرناکترین استروئیدها برای ورزشکاران تحت آزمایش دوپینگ تبدیل میکند. حتی ماهها پس از قطع، تستها میتوانند آن را شناسایی کنند.
منابع: USADA: Boldenone Facts, Swolverine: Detection Time, PubMed: Detection Markers
نتیجهگیری: توصیههای نهایی
ارزیابی نهایی
خلاصه یافتهها:
- اکوئیپویز یک استروئید آنابولیک متوسطقدرت با اثرات طولانیمدت است
- هرگز برای استفاده انسانی تأیید نشده و فقط برای دامپزشکی مجاز است
- عوارض جانبی قلبی-عروقی، هورمونی و کبدی دارد
- زمان تشخیص دوپینگ بسیار طولانی (۴-۵ ماه)
- سرکوب کامل تولید تستوسترون طبیعی
- طبقهبندی شده بهعنوان احتمالاً سرطانزا (کلاس 2A)
- استفاده در همه کشورها غیرقانونی است
توصیه قاطع: استفاده غیرپزشکی از اکوئیپویز به هیچ وجه توصیه نمیشود. اگرچه این ماده نسبت به استروئیدهای قویتر مانند ترنبولون ملایمتر است، اما هنوز خطرات جدی برای سلامت قلب، کبد، کلیه، سیستم هورمونی و احتمال سرطان دارد. عواقب قانونی و سلامتی آن بسیار بیشتر از هر مزیت موقتی است.
جایگزینهای ایمن و قانونی
- تمرینات مقاومتی اصولی: برنامه تمرینی پیشرونده با حجم و شدت مناسب
- تغذیه بهینه: پروتئین کافی (۱.۶-۲.۲ گرم/کیلوگرم)، کالری مناسب، ریزمغذیها
- مکملهای قانونی: کراتین، پروتئین وی، بتا-آلانین، سیترولین مالات
- بهینهسازی هورمونی طبیعی: خواب ۷-۹ ساعت، مدیریت استرس، ویتامین D، زینک
- صبر و پشتکار: رشد طبیعی کندتر اما پایدار و بدون خطر است
پیام نهایی: سلامتی شما بیقیمت است. هیچ جایزه، مدال یا ظاهر عضلانیای ارزش از دست دادن سلامت قلب، کبد، سیستم هورمونی و ریسک سرطان را ندارد. به بدن خود احترام بگذارید و از روشهای ایمن، قانونی و علمی برای رسیدن به اهداف ورزشی استفاده کنید.
مقالات مرتبطی که میبایست مطالعه شود
- چک دراپس - میبولرون (Mibolerone): خطرناکترین استروئید آنابولیک ۲۰۲۵ - میبولرون در اصل برای استفاده دامپزشکی طراحی شده بود تا دوره باروری سگهای ماده را کنترل کرده و از آبستنی آنها جلوگیری کند. با این حال، به دلیل اثرات شدید آندروژنیک و افزایش پرخاشگری، این استروئید به طور غیرقانونی توسط قهرمانان پاورلیفتینگ، رزمیکاران و ورزشکاران قدرتی مورد سوءاستفاده قرار گرفته است.
- آنادور (ناندرولون هگزیلوکسی فنیل پروپیونات): اطلاعات علمی، خطرات و عوارض جانبی - آنادور (ناندرولون هگزیلوکسی فنیل پروپیونات) یکی از قدیمیترین استروئیدهای آنابولیک تزریقی است که در دهه ۱۹۷۰ میلادی برای استفاده دامپزشکی و درمان تحلیل عضلانی معرفی شد. این ماده عمدتاً برای افزایش وزن و اشتها در دامها طراحی شده و در انسان برای درمان کمخونی آپلاستیک و تحلیل عضلانی استفاده میشد
- تستوسترون انانتات (Testosterone Enanthate): راهنمای جامع 2026 - عوارض، دوز و کاربردها - تستوسترون انانتات (Testosterone Enanthate) یکی از رایجترین و پرکاربردترین فرمهای تستوسترون تزریقی است که از دهه ۱۹۵۰ در پزشکی مورد استفاده قرار میگیرد. این ماده که در سال ۱۹۵۴ تحت نام تجاری Delatestryl معرفی شد، امروزه به عنوان اصلیترین داروی جایگزینی تستوسترون (TRT) برای درمان هیپوگنادیسم (کمبود تستوسترون) در مردان شناخته میشود.
- درایو (ترکیب بولدنون آندکیلنات/متاندریول دیپروپیونات) - درایو (Drive) یک استروئید دامپزشکی ترکیبی است که در اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ در استرالیا توسط شرکت RWR (Royal Western Reproduction) تولید شد. این محصول ترکیبی منحصربهفرد از دو استروئید آنابولیک - بولدنون آندکیلنات (Boldenone Undecylenate) و متاندریول دیپروپیونات (Methandriol Dipropionate) است که در ابتدا برای استفاده در اسبها و سایر حیوانات دامی طراحی شده بود.
مکملهای قانونی و ایمن
- راهنمای جامع کراتین مونوهیدرات - موثرترین مکمل قانونی برای افزایش قدرت و حجم عضلانی
- راهنمای مصرف پروتئین وی - بهترین منبع پروتئین برای بازیابی و رشد عضلانی