کوانزیم Q10 و کاربرد آن در بدن سازی

با CoQ10 بیشتر آشنا شویم

کوآنزیم Q10 اسم‏های زیادی دارد. یکی از این اسامی که چندان رسمی نیست CoQ10 است. همچنین به صورت بسیار رسمی توسط دانشمندان، ۲،۳-دی‏متوکسی، ۵-متیل، ۶-پولیزوپرین پارابنزوکوئینون نیز نامیده می‏شود. علاوه‏براین، با نام یوبی‏کوئینون نیز از آن یاد می‏شود زیرا در همه جای بدن پیدا می‏شود. از روی آخرین اسم ذکر شده برای این ماده می‏توانید تا حدودی به میزان حیاتی بودن CoQ10 پی ببرید.

اما واقعا این ماده چیست؟ هرچند CoQ10 در رده ویتامین‏ها دسته‏بندی نمی‏شود، اما دارای خواصی مشابه ویتامین‏ها می‏باشد. همانند ویتامین‏ها در بسیاری از واکنش‏ها (در درجه اول، تولید انرژی) در بدن مشارکت می‏کند. معمولا CoQ10 را می‏توان در میتوکندری‏ها پیدا کرد که به عنوان نیروگاه‏های سلول‏ها شناخته می‏شوند، زیرا بیشتر آدنوزین‏تری‏فسفات را از کربوهیدرات‏ها و چربی‏ها تولید می‏کنند (ATP یا همان آدنوزین‏تری‏فسفات مانند واحد انرژی‏ای است که تمامی سلول‏ها از جمله سلول‏های عضلات، برای کارکرد خود به آن تکیه می‏کنند). به صورت خاص‏تر، CoQ10 برای حمل الکترون‏ها و پروتون‏ها کار می‏کند که یک فرآیند اساسی در تولید ATP است. اما همچنین می‏توان آن را در غشای سلول‏ها نیز پیدا کرد که در آنجا می‏تواند یکپارچگی سلول را ارتقاء دهد.

CoQ10 به صورت طبیعی در بدن تولید می‏شود. بنابراین، جزء مواد مغذی ضروری به حساب نمی‏آید و سطح مصرف خاص قابل توصیه‏ای هم ندارد اما این بدان معنا نیست که شما نیازی به مصرف آن ندارید. بلکه کاملا برعکس است. پس از آنکه به سن ۲۰ سالگی می‏رسید، سطوح CoQ10 که بدن شما می‏تواند تولید کند به صورت چشمگیری افت می‏کنند.

شفادهنده سالم

مطالعات زیادی وجود دارد که نشان می‏دهند CoQ10 برای ممانعت از بیماری‏های مختلف و یا درمان آنها (از جمله بیماری‏های قلبی عروقی، سرطان‏های خاص، سندرم خستگی مزمن، دیستروفی عضلانی و اختلالات عصب مغزی شامل آلزایمر، پارکینسون و هانتینگتون) موثر است. شواهد نشان می‏دهند که استفاده از CoQ10، عملکرد قلب را بهبود می‏بخشد و مصرف آن برای کاهش فشار خون به اندازه ۱۰ درصد و پایین آوردن کلسترول “بد” LDL به اندازه ۱۵ درصد مفید است. بسیاری از این ویژگی‏ها نتیجه توانایی CoQ10 برای به کار انداختن یا از کار انداختن ژن‏های خاص هستند، اما خواص آنتی‏اکسیدانی قوی این ترکیب نیز بی‏تاثیر نیستند.

نه تنها CoQ10 محافظت آنتی ‏اکسیدانی را به وسیله خنثی کردن رادیکال‏های آزاد فراهم می‏آورد و مانع از آسیب زدن به بافت‏های بدن توسط آنها می‏شود، بلکه همچنین پتانسیل آنتی‏اکسیدانی آنتی‏اکسیدان‏های دیگر بدن مانند ویتامین‏های C و E را نیز ارتقاء می‏دهد. CoQ10 با کار هماهنگ با این ویتامین‏ها می‏تواند سطوح پروتئین التهابی C (پروتئین واکنشگر) را کاهش دهد زیرا سطوح بالای آن می‏توانند خطر بیماری قلبی و دیابت را افزایش دهند.

افزایش دهنده عملکرد و سازنده عضله

به نظر می‏رسد CoQ10 از آسیب عضله (در نتیجه تمرین شدید) و همچنین آسیب اکسیداتیو (که پس از آسیب عضلانی مبتنی بر ورزش ایجاد می‏شود) جلوگیری کند. دانشمندان ژاپنی دریافتند که هنگامی که موش‏ها دویدن شیب‏دار را اجرا کردند که منجر به آسیب عضله می‏‏شود، سطوح آنزیم‎های کلیدی مربوط به آسیب عضله به صورت چشمگیری بالا رفت. با این وجود، سطوح این آنزیم‏ها در موش‏هایی که CoQ10  مصرف کرده بودند بالا نرفت و بنابراین در برابر آسیب عضلانی مقاومت کردند. یک مطالعه که در سال ۲۰۰۸ در دانشگاه تسوکوبا ژاپن انجام شد نتایجی مشابه با مطالعه ۱۹۹۱ از خود نشان داد اما این مطالعه بر روی ورزشکاران kendo بود که از CoQ10  استفاده می‏کردند. یکی از مطالعات اخیر دانشگاه گرانادا نشان داد که در میان ورزشکاران دو استقامت در سیرا نوادا، آنهایی که از یک دارونما (پلاسیبو یا دارویی که هیچ تاثیری ندارد) استفاده کرده بودند ۱۰۰ درصد افزایش را در علائم آسیب دی‏ان‏ای از خود نشان دادند، در حالی که آنهایی که CoQ10 مصرف کرده بودند مانع از بروز بیش از حد ترکیبات منجر به التهاب شدند، بدین وسیله آسیب اکسیداتیو در سلول‏های عضلانی آنها کاهش پیدا می‏کرد.

راه دیگری که CoQ10 ممکن است از طریق آن بتواند به کاهش آسیب عضلانی ناشی از تمرین کمک کند، تثبیت غشاء عضله است. این افزایش پایداری و ثبات می‏تواند به فیبرهای عضلانی کمک کند در برابر آسیب مکانیکی از قبیل تمرین شدید، مقاوم‏تر باشند. این موضوع در یک مطالعه دیگر از گروه ژاپنی دانشگاه تسوکوبا نشان داده شد. مطالعه سال ۲۰۰۷ آنها گزارش کرد که موش‏هایی که CoQ10 مصرف کرده بودند و وادار شده بودند تا تمرین‏های شدیدی را انجام دهند، کاهش نشانگرهای آسیب عضلانی را تجربه کردند اما افزایش سطوح رادیکال‏های آزاد را از خود نشان ندادند. بنابراین، آنها نتیجه گرفتند که سطوح بالاتر CoQ10 که در فیبرهای عضلانی موش‏ها مشاهده شد نشان می‏دهد که CoQ10، با تثبیت غشای سلول عضلانی، در کاهش آسیب عضلانی ناشی از تمرین موثر است.

با معین بودن به نقش CoQ10 در تولید ATP (انرژی)، نباید از این موضوع متعجب شد که CoQ10 بتواند به صورت چشمگیری نه تنها سطوح انرژی روزانه، بلکه استقامت در حین تمرین را نیز بالا ببرد. در واقع، چندین مطالعه تایید کردند که مصرف CoQ10 می‏تواند عملکرد تمرین را بالا ببرد. یک مطالعه که در سال ۲۰۰۸ توسط دانشمندان ژاپنی انجام شد نشان داد افرادی که روزانه ۳۰۰ میلی‏گرم CoQ10 را به مدت ۸ روز مصرف می‏کنند، خستگی کمتری را در طول تمرین با یک دوچرخه ثابت تجربه خواهند کرد و ریکاوری سریع‏تری بین هر دور تمرین در مقایسه با آنهایی داشتند که از ۱۰۰ میلی‏گرم CoQ10 یا دارونما استفاده کرده بودند. دانشمندان فنلاندی دریافتند که هنگامی که اسکی‏بازان فضای باز از CoQ10 استفاده می‏کنند تمامی شاخص‏های اندازه‏گیری شده عملکرد فیزیکی از قبیل حداکثر اکسیژن مصرفی، استقامت و ریکاوری بین دورهای تمرین تا حد چشمگیری بهبود پیدا کردند. چندین مطالعه دیگر بر روی ورزشکاران نیز نتایج مشابهی را نشان داده‏اند.

این نتایج نه تنها برای تمرین ایروبیک، بلکه برای وزنه‏برداری نیز کاربرد دارند. همچنین کاهش در خستگی در نتیجه مصرف CoQ10  می‏تواند به شما کمک کند تکرارهای بیشتری را با یک وزنه معین (به ویژه در ست‏های تکرار بالا و در اواخر تمرین) اجرا کنید. همچنین، این واقعیت که افراد مصرف‏کننده CoQ10 قادر بودند ریکاوری سریع‏تری بین تمرین داشته باشند نشان می‏دهد که CoQ10 می‏تواند به ریکاوری بهتر بین ست‏ها کمک کند. ریکاوری بهتر بین ست‏ها بدان معناست که شخص در ست بعدی قوی‏تر خواهد بود و این می‏تواند به افزایش قدرت و حجم عضلانی کمک کند.

همچنین CoQ10 می‏تواند به صورت مستقیم به رشد و قدرت عضله کمک کند. یکی از مطالعات سال ۲۰۰۲  که در مرکز پزشکی و زیست‏شناسی مولکولی ریچموند استرالیا انجام شد گزارش کرد که سوژه‏های مصرف‏کننده CoQ10 به مدت ۴ هفته، مقدار فیبرهای عضلانی تند‏انقباض خود را به صورت چشمگیری افزایش دادند. به خاطر این که فیبرهای عضلانی تندانقباض، فیبرهایی هستند که بزرگترین، قوی‏ترین و سریع‏ترین در نوع خود هستند، مصرف CoQ10 می‏تواند تاثیر مهمی را بر روی افزایش حجم و قدرت شما بگذارد.

بلعیدن CoQ10

اکثر مطالعات انجام شده بر روی انسان که اثرات چشمگیر مصرف CoQ10 را نشان می‏دادند، تقریبا از دوزهایی به اندازه ۳۰۰ میلی‏گرم در روز استفاده می‏کردند. به خاطر اینکه CoQ10 در چربی حل می‏شود بهتر است هنگام مصرف غذا استفاده شود و بد نیست آن وعده‏ های غذایی شامل یک فنجان آب گریپ‏فروت باشد. دانشمندان ژاپنی کشف کردند که جذب CoQ10 هنگام مصرف آب گریپ‏فروت ارتقاء پیدا می‏کند، بدین صورت که بر روی یک پروتئین خاص در دستگاه گوارش عمل می‏کند و از این طریق جذب بالاتر CoQ10 را میسر می‏سازد. یک راه دیگر برای بالا بردن جذب CoQ10، مصرف همزمان آن با ۵ تا ۱۰ میلی‏گرم بیوپرین است که از فلفل سیاه گرفته می‏شود و نشان داده شده است که در مقایسه با زمانی که CoQ10 به تنهایی مصرف می‏شود، این ماده می‏تواند سطوح CoQ10 خون را تا ۳۰ درصد افزایش دهد.

 

دیدگاهتان را بنویسید